Riðar Framsóknarflokkurinn til falls?

Samkvæmt skoðanakönnunum Fréttablaðsins og DV í fyrstu viku ársins var fylgi Framsóknarflokksins á bilinu 10-11%. Svo lítinn stuðning hefur flokkurinn aldrei hlotið í alþingiskosningum og fara þarf alla leið til 1916, ársins sem flokkurinn var stofnaður, til að fá samskonar niðurstöðu en í þeim kosningum fékk flokkurinn 12.9 %. Á fyrstu þremur áratugunum eftir að landið hlaut sjálfstæði hafði flokkurinn um 25% fylgi að meðaltali og var um leið annar stærsti flokkurinn á þingi. Samkvæmt skoðanakönnunum Fréttablaðsins og DV í fyrstu viku ársins var fylgi Framsóknarflokksins á bilinu 10-11%. Svo lítinn stuðning hefur flokkurinn aldrei hlotið í alþingiskosningum og fara þarf alla leið til 1916, ársins sem flokkurinn var stofnaður, til að fá samskonar niðurstöðu en í þeim kosningum fékk flokkurinn 12.9 %. Á fyrstu þremur áratugunum eftir að landið hlaut sjálfstæði hafði flokkurinn um 25% fylgi að meðaltali og var um leið annar stærsti flokkurinn á þingi.

Árið 1978 fór fylgið í fyrsta skipti niður fyrir 20 % á sjálfstæðistímanum. Flokkurinn fékk 16.9 % atkvæða og A-flokkarnir unnu góðan kosningasigur með samtals 45 % atkvæða. Flokkurinn fór aftur upp fyrir 20 % í kosningunum árið eftir en 1983 virðist síðan hafa orðið ákveðin þáttaskil því flokkurinn fór aftur niður fyrir 20 % og var það áfram í næstu þremur kosningum. Aftur á móti voru kosningarnar árið 1995 flokknum góðar, flokkurinn hafði þá verið í stjórnarandstöðu frá 1991 og fór yfir tuttugu prósentin. Árið 1999 fór fylgi flokksins síðan í sama farveginn eða tæp 18 %. Í skoðanakönnunum á kjörtímabilinu sem senn líður hefur flokkurinn nær alltaf verið fyrir neðan kjörfylgi sitt.

Breytt kjördæmaskipan
Í vor verður í fyrsta skipti kosið eftir nýrri kjördæmaskipan. Höfuðborgarsvæðið mun þá í fyrsta sinn hafa fleiri þingmenn en landbyggðakjördæmin eða 33 þingmenn á móti 30. Flokkurinn hefur fyrst og fremst í gegnum tíðina sótt fylgi sitt til landsbyggðarinnar. Í kosningunum 1995 sögðust um 61 % bænda hafið kosið flokkinn og um 28 % sjómanna. Þá hefur Framsóknarflokkurinn sjaldan riðið feitum hesti frá kosningum á höfuðborgarsvæðinu. Þessi breyting á kjördæmaskipan var og er því Framsóknarflokknum ekki hagstæð og strax þótti ljóst að á brattann yrði að sækja fyrir flokkinn í höfuðstaðnum. Ákvörðun formanns flokksins að fara fyrir hjörð sinni í Reykjavík bar þess ennfremur merki. Ætlunin var að auka hróður flokksins en samkvæmt nýjustu könnunum hefur það mistekist og formaðurinn, sem setið hefur á Alþingi síðan 1974, er í hættu að falla af þingi.

Breytt hlutverk
Framsóknarflokkurinn hefur oftar en ekki verið ,,límið” við ríkisstjórnarmyndun og haft talsvert um þær að segja. Flokkurinn hefur til að mynda verið í stjórnarandstæðu í eitt kjörtímabil frá því að Viðreisnarsamstarfi Alþýðuflokks og Sjálfstæðisflokk lauk 1971. Það hefur margt gerst í landsmálunum síðan þá. Það sem blasir við er að fylgi Framsóknarflokksins hefur jafnt og þétt farið niður á við og einnig sú staðreynd að flokkurinn er ekki lengur næst stærsti flokkurinn á Alþingi. Við því hlutverki hefur flokkur okkar jafnaðarmanna – Samfylkingin – tekið við. Þar að auki hafa nýjustu kannanir sýnt að flokkurinn sem kennir sig við sjálfstæði er í hættu á að tapa því áralanga hlutskipti sínu að vera stærsti flokkur landsins yfir til okkar. Í ljósi þessa breyttu aðstæðna gæti orðið afar erfitt fyrir Framsóknarflokkinn að vera í hlutverki ,,límsins” í vor því staða hans í dag er langt því frá að vera eins hagstæð og oft áður.

Hafa verður þó í huga að skoðanakannanir Fréttablaðsins og DV byggja ekki á stóru úrtaki, en þær gefa þó ákveðna mynd af stöðunni eins og hún er í dag. Áhugavert verður að fylgjast með næstu könnun Gallups fyrir RÚV sem væntaleg er um mánaðarmótin, en þær kannanir byggja á mun stærra úrtaki.

Eitt er þó á hreinu, Framsóknarflokkurinn þarf að taka sig verulega á ef flokkurinn ætlar ekki að bíða afhroð í næstu kosningum og rólegi formaðurinn að austan að falla af þingi.

Deila

Facebook
Twitter
Ungir jafnaðarmenn

Nýlegar færslur

Fréttir

Aukalandsþing Ungs Jafnaðarfólks

Aukalandsþing Ungs jafnaðarfólks verður haldið laugardaginn 1. mars núkomandi á Hallveigarstíg 1, Reykjavík. Á þinginu